عباس اقبال آشتيانى

469

تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )

خبر مرگ ابو سعيد به او رسيد . از اين مژده روحى تازه در كالبد او دميده بسبزوار آمد و ديد كه برادران او ايلچى وزير خراسان خواجه علاء الدين محمد را كشته‌اند و علت آن اين بوده است كه اين ايلچى از ايشان شراب و شاهد خواسته بود و ايشان تحمل اين جسارت او را نكرده به قتلش رسانده بوده‌اند . عبد الرزاق حركت برادران را در قتل ايلچى جسور تصويب كرده جماعتى از دلاوران بيهق را با خود همدست نمود و اين گروه اتفاق كرده گفتند : « اگر توفيق يابيم دفع ظلم ظالمان نمائيم و الا سر خود را بر دار ببينيم كه ديگر تحمل تعدّى و ظلم نداريم » و به همين جهت است كه ايشان را سربداران لقب داده‌اند . جماعت سربداران امين الدّين عبد الرزاق را در تاريخ 12 شعبان سال 737 به سردارى خود اختيار نمودند و ابتدا چون عدد و قدرت ايشان زياد نبود قيام خود را به شكل دستبرد بقوافل و اموال كسانى كه بظلم و جور معروف بودند شروع كردند و از اين راه اموال و اسبابى كه براى حركات بزرگتر لازم بود فراهم آوردند و اتباع عبد الرزاق و شوكت و قدرت او بتدريج زياد شد تا آنجا كه بر خواجه علاء الدّين محمد وزير خراسان غلبه كرده او را كشت و در 738 شهر سبزوار را تحت استيلاى خود درآورده علم استقلال برافراشت . بعد از اين پيشرفت كه نصيب امير عبد الرزاق گرديد نخوت و غرور او بالا گرفت و خواست به زور دختر يكى از اعيان خراسان را به ازدواج خود درآورد . دختر رضا نداد و از سبزوار بنيشابور گريخت . امير عبد الرزاق برادر خود امير وجيه الدين مسعود را بآوردن آن دختر روانهء نيشابور كرد . وجيه الدّين مسعود در نيشابور به دختر رسيد و خواست او را عنفا بسبزوار برگرداند . دختر بالتماس از او خواست كه از سر او درگذرد و او را به دوستى و محبت امير المؤمنين على در ترك عزيمت خود قسم داد . مسعود دختر را رها كرده بنيشابور برگشت . امير عبد الرزاق او را بخشم مخاطب ساخته دشنامهاى زشت داد . وجيه الدّين تحمل اين خوارى را نكرده با خنجر برادر را در تاريخ 12 ذىالحجه 738 كشت و رياست سربداران به او منتقل گرديد . حكومت عبد الرزاق دو سال و يك ماه طول كشيد . وجيه الدين مسعود ( 738 - 745 ) - امير وجيه الدّين مسعود باشتينى از برادر خود بحسن اخلاق و مزيد شجاعت و كرم و جوانمردى ممتاز بود و به همين جهت نيز كار او رونق بسيار گرفت و او چون مىخواست اساس دولت خود را قويم‌تر كند دست